xây nhà phần thô là giai đoạn thi công tạo lập toàn bộ hệ thống khung kết cấu chịu lực bằng bê tông cốt thép và tường bao che ngăn chia không gian chức năng cho công trình. Đây được ví như bộ khung xương sống quyết định trực tiếp đến tuổi thọ, độ ổn định và an toàn của toàn bộ ngôi nhà trước mọi tác động ngoại cảnh. Hiểu rõ bản chất thi công phần thô cùng quy trình quản lý vật tư xây nhà phần thô chặt chẽ sẽ giúp gia chủ chủ động kiểm soát chất lượng công trình ngay từ nền móng ban đầu.
XÂY NHÀ PHẦN THÔ LÀ GÌ VÀ ĐÓNG VAI TRÒ GÌ ĐỐI VỚI ĐỘ BỀN CÔNG TRÌNH?
xây nhà phần thô là công tác xây dựng bao gồm phần móng, dầm, cột, sàn bê tông cốt thép, cầu thang, tường bao quanh và tường ngăn phòng, cùng với việc đi sẵn toàn bộ hệ thống ống điện nước âm tường. Nếu phần hoàn thiện mang lại vẻ đẹp bề ngoài thì thi công phần thô chính là yếu tố quyết định ngôi nhà có vững chãi, không bị lún nứt hay thấm dột sau nhiều năm sử dụng hay không.
Thật ra, lớp sơn tường hay gạch lát nền nếu sau 5 – 10 năm bị cũ hoặc lỗi thời, bạn hoàn toàn có thể cạo bỏ sơn lại hoặc lột gạch lát mới rất dễ dàng. Nhưng nếu phần móng bị lún lệch, cột dầm bị võng nứt hoặc thép sàn bố trí sai kỹ thuật thi công, việc đục phá sửa chữa kết cấu sẽ vô cùng tốn kém và nguy hiểm. Đó là lý do vì sao giai đoạn xây nhà phần thô luôn đòi hỏi sự chuẩn chỉ tối đa về mặt kỹ thuật.
Vai trò quyết định của xây nhà phần thô thể hiện ở 3 khía cạnh nền tảng:
- Khả năng chịu tải trọng: Toàn bộ trọng lượng của đồ nội thất, tường gạch, các tầng lầu và tải trọng người sinh hoạt đều truyền trực tiếp xuống hệ dầm cột và nền móng.
- Độ phẳng và độ vuông góc: Tường xây thẳng hàng, trát phẳng và các góc vuông chuẩn xác sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác ốp lát gạch và lắp đặt tủ bếp, cửa gỗ sau này không bị khe hở.
- Độ bền chống thấm dột: Bê tông sàn mái và sàn vệ sinh được đổ đặc chắc, đầm dùi đúng kỹ thuật sẽ ngăn chặn triệt để nguy cơ nước ngấm qua mạch ngừng bê tông.
HẠNG MỤC THI CÔNG XÂY NHÀ PHẦN THÔ GỒM NHỮNG CÔNG ĐOẠN NÀO?
Hạng mục thi công phần thô tiêu chuẩn được chia thành hai phần chính: công tác thi công kết cấu móng ngầm dưới đất và công tác thi công khung kết cấu thân nhà bên trên cùng hệ thống kỹ thuật âm tường. Toàn bộ các công đoạn này phải được triển khai nối tiếp tuần tự theo đúng hồ sơ thiết kế kỹ thuật đã được phê duyệt.
Nói thật, việc nắm rõ trình tự từng bước sẽ giúp gia chủ biết rõ công trường hôm nay đang làm gì và cần nghiệm thu những vị trí nào trước khi cho phép nhà thầu chuyển sang bước tiếp theo:
- Công tác chuẩn bị mặt bằng và móng: Định vị tim trục công trình, đào đất hố móng, cắt đầu cọc bê tông, đổ bê tông lót, gia công cốt thép đài móng, dầm móng và đổ bê tông móng theo đúng mác thiết kế.
- Công tác thi công khung thân bê tông: Ghép cốp pha cột, lắp đặt thép cột, đổ bê tông cột; tiếp theo là đóng cốp pha sàn dầm tầng lầu, đan thép sàn 2 lớp, đặt con kê bê tông và đổ bê tông dầm sàn.
- Công tác xây tường bao và tường ngăn: Sử dụng gạch ống Tuynel xây tường bao dày 200mm hoặc 100mm, giằng tường bê tông chống nứt tại các vị trí cửa sổ và cửa đi, xây hố ga hầm tự hoại.
- Công tác lắp đặt đường ống kỹ thuật âm: Cắt đục tường đi ống luồn dây điện chống cháy, đi ống cấp thoát nước PVC và PPR âm tường dầm sàn, lắp đế âm công tắc và tủ điện.
- Công tác trát tường và cán nền: Đóng lưới mắt cáo chống nứt tại vị trí tiếp giáp giữa cột bê tông và tường gạch, ghém tường lấy mốc chuẩn, trát vữa xi măng cát mịn và cán nền phẳng.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ CHỌN VẬT TƯ PHẦN THÔ CHUẨN CHẤT LƯỢNG CHO NGÔI NHÀ?
Để chọn vật tư xây nhà phần thô chuẩn chất lượng, chủ nhà cần kiểm tra nguồn gốc xuất xứ, chứng chỉ xuất xưởng và nhận diện thương hiệu rõ ràng của 5 nhóm vật liệu chính: thép xây dựng, xi măng, cát, đá và gạch xây. Tuyệt đối không ham giá rẻ mà sử dụng các loại thép tái chế hoặc cát nhiễm mặn, nhiễm bùn hữu cơ.
Đôi khi, sự chênh lệch chi phí giữa vật tư loại 1 chính hãng và vật tư trôi nổi trên thị trường cho cả ngôi nhà 3 tầng chỉ khoảng vài chục triệu đồng, nhưng hậu quả mà vật tư kém chất lượng để lại cho khung kết cấu là khôn lường. Bảng tiêu chuẩn lựa chọn vật tư xây nhà phần thô được Xây Dựng Huy Hoàng áp dụng nghiêm ngặt như sau:
| Chủng loại vật tư | Thương hiệu / Tiêu chuẩn khuyên dùng | Đặc điểm nhận biết chất lượng |
|---|---|---|
| Thép xây dựng | Thép Việt Nhật (Vina Kyoei) hoặc Thép Hòa Phát | Gân thép sắc nét, dập nổi logo bông mai hoặc chữ Hòa Phát, có tem kiểm định lô hàng |
| Xi măng | Xi măng Insee (Holcim) đa dụng và Xi măng Hà Tiên | Bao bì nguyên vẹn, ngày sản xuất mới dưới 30 ngày, bột mịn xốp không vón cục |
| Cát xây dựng | Cát vàng hạt lớn (đổ bê tông), cát hạt trung mịn (trát tường) | Cát rửa sạch, không lẫn tạp chất bùn sét, không lẫn rác hữu cơ, không nhiễm mặn |
| Đá xây dựng | Đá xanh Biên Hòa hoặc đá Hóa An kích cỡ 1x2cm | Hạt đá góc cạnh đều đặn, màu xanh xám cứng chắc, rửa sạch bụi bẩn trước khi trộn |
| Gạch xây tường | Gạch Tuynel Bình Dương, gạch Đồng Nai 8x8x18cm | Màu đỏ tươi đồng đều, gõ vào phát tiếng vang đanh chắc, không bị nứt vỡ giòn |
QUY TRÌNH GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY NHÀ PHẦN THÔ CẦN CHÚ TRỌNG ĐIỂM NÀO?
Quy trình giám sát thi công phần thô cần chú trọng đặc biệt vào 4 thời điểm vàng: trước khi đổ bê tông lót móng, trước khi đổ bê tông dầm sàn các tầng, trong suốt quá trình đổ bê tông và giai đoạn nghiệm thu trát tường. Mọi hạng mục cốt thép và cốp pha bắt buộc phải có biên bản nghiệm thu trước khi xe bồn bơm bê tông.
Vậy nên, khi tiến hành giám sát xây nhà phần thô, gia chủ hoặc kỹ sư giám sát độc lập cần kiểm tra các chi tiết kỹ thuật cốt lõi sau:
- Kiểm tra kích thước hình học cốp pha: Kiểm tra độ thẳng đứng của cột bằng dây rọi hoặc máy laser; kiểm tra cao độ đáy dầm và độ vững chắc của hệ giàn giáo cây chống, tránh hiện tượng bục cốp pha khi đổ bê tông.
- Kiểm tra đường kính và khoảng cách cốt thép: Đối chiếu số lượng cây thép chủ dầm cột với bản vẽ kết cấu; kiểm tra khoảng cách thép đai (ví dụ vùng đầu dầm a100, giữa dầm a150); kiểm tra chiều dài đoạn neo nối thép (tối thiểu 30d đến 35d đường kính thép).
- Bố trí con kê bê tông bảo vệ: Bắt buộc dùng con kê bê tông đúc sẵn dày 20mm – 25mm để kê cao lớp thép sàn dưới và thép dầm, tuyệt đối không dùng đá con hay gạch vỡ kê thép vì dễ làm thép dính sát cốp pha gây rỉ sét sau này.
- Đặt ống chờ kỹ thuật xuyên dầm sàn: Xác định chính xác vị trí ống thoát bồn cầu, ống thoát sàn, ống cấp nước và ống luồn dây điện trước khi đổ bê tông, tránh việc sau này phải dùng búa đục thủng dầm sàn làm yếu kết cấu.
TẠI SAO PHẢI BẢO DƯỠNG BÊ TÔNG ĐÚNG QUY CHUẨN KHI XÂY NHÀ PHẦN THÔ?
Công tác bảo dưỡng bê tông sau khi đổ là bắt buộc vì quá trình thủy hóa giữa xi măng và nước cần độ ẩm thích hợp liên tục trong ít nhất 7 ngày đầu để đạt được mác thiết kế và ngăn chặn hiện tượng rạn nứt bề mặt do mất nước nhanh dưới ánh nắng mặt trời. Bê tông dù chọn mác cao nhưng không bảo dưỡng tốt sẽ bị giảm tới 30% cường độ chịu nén.
Quy trình bảo dưỡng sàn bê tông chuẩn kỹ thuật trong xây nhà phần thô gồm các bước cụ thể:
- Sau khi đổ bê tông từ 2 đến 4 giờ (khi bề mặt đã se lại), tiến hành tưới nước phun sương nhẹ nhàng để giữ ẩm mặt sàn, tránh tưới tia nước mạnh làm xói mòn vữa xi măng.
- Phủ bạt nilon hoặc bao bố ướt lên toàn bộ bề mặt sàn mái và sàn lầu để hạn chế sự bốc hơi nước do nhiệt độ môi trường.
- Be bờ vữa xung quanh mép sàn và tiến hành ngâm nước giữ ẩm mặt sàn với độ sâu khoảng 2cm – 3cm trong suốt 7 ngày liên tục.
- Đối với cột và vách bê tông đứng, sau khi tháo cốp pha cần quấn màng bọc nilon bọc kín thân cột hoặc tưới nước đẫm ngày 3 lần.
NHỮNG LỖI KỸ THUẬT NÀO THƯỜNG GẶP KHI XÂY NHÀ PHẦN THÔ VÀ CÁCH KHẮC PHỤC?
Các lỗi kỹ thuật thường gặp nhất trong xây nhà phần thô bao gồm: bê tông bị rỗ tổ ong do đầm dùi không kỹ, tường trát bị nứt chân chim tại vị trí tiếp giáp đà bê tông, sắt sàn bị dẫm bẹp sát cốp pha và tường xây bị nghiêng lệch do không căng dây rọi chuẩn. Mỗi lỗi kỹ thuật này đều cần biện pháp phòng ngừa và xử lý triệt để ngay từ công trường.
Dưới đây là giải pháp xử lý chuyên môn từ các kỹ sư Xây Dựng Huy Hoàng:
- Khắc phục bê tông rỗ tổ ong: Đục tẩy sạch toàn bộ phần bê tông xốp rời rạc đến lớp bê tông đặc chắc, vệ sinh sạch bụi, quét lớp hồ dầu kết nối Sika Latex và trám lại bằng vữa sửa chữa cường độ cao Sika Monotop hoặc vữa Grout không co ngót.
- Ngăn ngừa nứt chân chim tường trát: Tại mọi điểm tiếp giáp giữa cột bê tông và tường gạch, bắt buộc phải đóng lưới thép mắt cáo rộng 20cm trước khi tô trát vữa. Tưới ẩm tường gạch kỹ trước khi trát để gạch không hút hết nước của vữa.
- Bảo vệ thép sàn không bị bẹp: Sử dụng ghế thép (chân chó) chống đỡ giữa 2 lớp thép sàn và rải cầu ván cho công nhân di chuyển khi đổ bê tông, tránh dẫm đạp làm biến dạng thép mũ chịu momen âm.
- Chống nứt góc cửa: Đổ lanh tô bê tông cốt thép gác sâu vào tường tối thiểu 20cm mỗi bên đầu cửa và gia cố lưới thép xéo 45 độ tại 4 góc cửa đi, cửa sổ trước khi trát hoàn thiện.
Đầu tư kỹ lưỡng cho giai đoạn xây nhà phần thô chính là sự đảm bảo an toàn vững chắc nhất cho tổ ấm gia đình bạn qua hàng thập kỷ. Hãy đồng hành cùng Xây Dựng Huy Hoàng để trải nghiệm quy trình thi công phần thô bài bản, minh bạch và chuẩn mực kỹ thuật cao nhất trên từng mét vuông xây dựng.
